ความรู้ทั่วไปเกี่ยวกับโต๊ะหมู่บูชาและการจัดโต๊ะหมู่บูชา 9

โต๊ะหมู่บูชาและการจัดโต๊ะหมู่บูชาถือเป็นเอกลักษณ์อย่างหนึ่งของไทยเรา มาเรียนรู้และทำความรู้จักกับข้อมูลทั่วไปของโต๊ะหมู่บูชาและวิธีการจัดโต๊ะหมู่บูชา 9 กันดีกว่า

สำหรับคนที่เป็นพุทธศาสนิกชนคงคุ้นเคยกับโต๊ะหมู่บูชาเป็นอย่างดี อย่างน้อยก็คงมีไว้ที่บ้านหนึ่งชุดเพื่อประดิษฐานพระพุทธรูป รูปปั้นองค์เทพ หรือรูปสักการะต่าง ๆ บางบ้านก็มีการจัดโต๊ะหมู่บูชา 9 บางบ้านก็จัดโต๊ะหมู่บูชา 5 หรือหมู่อื่น ๆ แล้วแต่ว่าบ้านไหนจะใช้โต๊ะหมู่บูชาหมู่อะไร ขึ้นกับว่าบ้านมีพื้นที่มากน้อยเท่าไหร่ จำนวนองค์พระที่ครอบครอง หรืองบประมาณ

เห็นกันก็บ่อย เห็นมาตั้งแต่เด็กจนโต แล้วถ้าถามว่าการจัดโต๊ะหมู่บูชา 9 ต้องจัดอย่างไร เราพอจะรู้คำตอบกันบ้างรึเปล่า แล้วโต๊ะหมู่บูชาใช้จัดในงานหรือพิธีอะไรบ้าง เรามีคำตอบในใจกันรึยัง

6 ความรู้ทั่วไปเกี่ยวกับโต๊ะหมู่บูชาที่หลาย ๆ ท่านไม่เคยรู้

  • โต๊ะหมู่บูชา,โต๊ะหมู่ เป็นคำนาม แปลว่า ที่ตั้งเครื่องบูชา ประกอบด้วยม้า 4 ขา หลายตัวคุมกันเป็นหมู่ มีหมู่ 3 หมู่ 4 หมู่ 5 หมู่ 7 หมู่ 9 และหมู่ 11 เดิมเรียกว่า ม้าหมู่บูชา นี่คือความหมายตามพจนานุกรม ฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. 2554 ซึ่งในความเป็นจริงมีการจัดหมู่ 2 หมู่ 6 หมู่ 13 หมู่ 15 ด้วย แต่ไม่เป็นที่นิยม
  • สันนิษฐานว่าการจัดโต๊ะหมู่บูชา เริ่มมีมาแต่รัตนโกสินทร์ตอนต้น ในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 3 จนพัฒนามาเป็นการจัดโต๊ะหมู่บูชาในปัจจุบัน
  • จำนวนของโต๊ะที่ใช้ตั้งสิ่งบูชา เช่น พระพุทธรูป และเครื่องบูชา เช่น กระถางธูป (ไม่รวมโต๊ะที่เป็นฐานรอง) เป็นตัวบอกว่าโต๊ะชุดนั้นเป็นหมู่อะไร ยกตัวอย่าง การจัดโต๊ะหมู่บูชา 9 จะมีโต๊ะทั้งหมดในชุด 10 ตัว แต่เป็นโต๊ะที่ใช้ตั้งเครื่อง 9 ตัว อีก 1 ตัวเป็นฐานรองโต๊ะตั้งเครื่อง
  • โต๊ะหมู่บูชาส่วนใหญ่นิยมทำด้วยไม้ เช่น ไม้สัก มีการประดับตกแต่งทำลวดลายให้สวยงาม เช่น ฝังมุก ลงรักปิดทอง ยิ่งประดับตกแต่งมากและทำจากไม้หายากยิ่งมีราคาแพง
  • การจัดโต๊ะหมู่บูชาทำได้หลายโอกาส เช่น ในพิธีทางพระพุทธศาสนา ในพิธีถวายพระพร ในพิธีรับพระราชทานเครื่องราชอิสริยาภรณ์ ในพิธีประชุม/สัมมนา หรือในการประกวด
  • มีการจัดประกวดโต๊ะหมู่บูชาโดยกระทรวงวัฒนธรรม แต่จะมีการประกวดเฉพาะการจัดโต๊ะหมู่บูชา 9 และการจัดโต๊ะหมู่บูชา 7 เท่านั้น 

วิธีการจัดโต๊ะหมู่บูชา 9 ที่ถูกต้องเสริมความเป็นศิริมงคลให้แก่ที่อยู่อาศัย

  • เครื่องบูชาในการจัดโต๊ะหมู่บูชา 9 มี 4 อย่างคือ กระถางธูป 1 กระถาง, เชิงเทียน 5 คู่, พานดอกไม้หรือพานพุ่ม 7 พาน และแจกัน 2 คู่
  • วางพระพุทธรูปไว้บนโต๊ะชุดตัวที่สูงที่สุด (วางพระพุทธรูปอย่างเดียวเท่านั้น) วางกระถางธูป และเชิงเทียน 1 คู่ ไว้บนโต๊ะชุดตัวที่เตี้ยที่สุด วางเครื่องบูชาที่เหลือบนโต๊ะชุดตัวอื่น ๆ โดยจัดวางให้สวยงามและสมดุล
  • หากเป็นการจัดโต๊ะหมู่บูชา 9 เพื่อสักการะที่บ้าน ขอให้มีเครื่องบูชาหลักคือ ดอกไม้ ธูป เทียน ก็เพียงพอ การจัดวางองค์พระและเครื่องบูชาอื่น ๆ ขึ้นกับความเหมาะสม

อย่างน้อย ๆ ต่อไปเราก็คงไม่ต้องงงแล้วว่าชุดไหนคือโต๊ะหมู่อะไร แค่นับเลขง่าย ๆ เท่านั้น เมื่อเรามีความรู้เรื่องการจัดโต๊ะหมู่บูชาแล้วอาจนำไปปรับใช้ในบ้านของเราเวลามีงานพิธีทางศาสนา หรือเราอาจจะให้คำแนะนำเพื่อบ้านได้ด้วย นอกจากนี้เรายังสามารถประกอบอาชีพเสริมเกี่ยวกับจัดโต๊ะหมู่บูชาตามงานพิธีหรือสถานที่ต่าง ๆ ได้ด้วย โดยการเสริมทักษะฝีมือตัวเองด้านการจัดแจกันดอกไม้ การจัดพานพุ่มพานดอกไม้ เพิ่มเติม